Verkiezingen, daltonburgers en de staat van het vernieuwingsonderwijs. En de kernwaarden van de democratie

Het is 17 maart 2026, als ik deze column typ. Morgen mogen we weer naar de stembus voor gemeenteraadsverkiezingen. Op mijn school hangt de grote kieslijst van onze gemeente in de personeelskamer met daarop aangestreept alle oud-leerlingen (en één collega!) op wie we kunnen stemmen morgen. Er hangt geen stemadvies bij, maar wel de tekst: ‘Stem op een Erasmiaan, er is keus genoeg!’ En inderdaad: zeker 20 geelgemarkeerde namen, verreweg de meesten op de lijst van D66 (zegt dat iets?). Maar ook een lokale partij, 50-Plus (“die leerling was toch pas net van school? Wat bijzonder dat ze op deze lijst verkiesbaar is!”), VVD, GroenLinks-PvdA en SP hebben daltonkandidaten op hun lijst. Mooi. Dat maakt de keuze iets makkelijker! In elk geval een rood vakje voor dalton, morgen.

Ik ben eigenlijk wel benieuwd: leveren wij daltonscholen nou veel maatschappelijk betrokken mensen met lef af, die de (lokale) politiek in willen? Zijn dat er bovengemiddeld meer? Omdat dalton en burgerschap zo verweven zijn? Omdat de daltonkernwaarden je leren onderdeel te zijn van de wereld en dat je zelf invloed hebt op je eigen samenleving? Ik zou willen dat iemand dat eens zou onderzoeken? Misschien een leuke onderzoeksopdracht voor de Derde Staat van het Vernieuwingsonderwijs? Gelijk een bruggetje om te delen dat de Tweede Staat van het Vernieuwingsonderwijs in aantocht is!

Op maandag 13 april is er van 16.00-16.45 een online webinar, waar de tweede Staat van het vernieuwingsonderwijs gepresenteerd wordt. Houd onze LinkedIn pagina en website in de gaten, voor de laatste informatie over de lancering! Thema van deze uitgave is: “Vertragen in tijden van effectiviteit en efficiëntie. Hoe behouden we de redelijkheid in het streven naar efficiëntie en effectiviteit?; Hoe staat effectiviteits-denken in relatie tot de pedagogische opdracht van de school?; En hoe wordt er aandacht gegeven aan het vertragen en welzijn in het traditioneel vernieuwingsonderwijs?”. Met effectiviteit als één van onze eigen kernwaardes, moet er toch voor elk wat wils te lezen zijn in deze nieuwe uitgave!

Op 1 april 2026 is ook onze jaarlijkse Algemene Leden Vergadering. Wij hebben natuurlijk de standaardonderwerpen van de ALV op de agenda gezet, maar ook inhoudelijk een mooi programma. Niet alleen een daltoncafé over ‘Taal op z’n Daltons’ als afsluiting van de middag, maar ook een ‘Roadmap naar de volgende 100 jaar daltonvereniging’.

ALS JE DOET WAT JE DEED, DAN KRIJG JE WAT JE KREEG

Deze quote van Einstein houdt het bestuur van de NDV erg bezig. De Nederlandse Dalton Vereniging bestaat straks 100 jaar. En om in de toekomst effectief en van betekenis te blijven voor het Nederlandse daltononderwijs is het belangrijk dat het bestuur met de leden vooruit blijft kijken en plannen maakt hoe de vereniging dit zo goed mogelijk blijft doen. Het meerjarenplan 2027-2032 zal duidelijkheid moeten geven over de koers van de NDV in de komende jaren. Tijdens de ALV van 1 april 2026 zoomt het bestuur van de NDV in op de bedoeling van onze vereniging én de uitdagingen waar momenteel voor staan. Maar ook gaan we op zoek naar oplossingen voor die uitdagingen. Daarvoor willen we met de leden in gesprek. En hebben we ideeën hoe we dat willen aan doen. Als er één goede reden is om eens de ALV van de NDV te bezoeken, dan is die er nu!

En dan nog even dit: de wereld brandt. En lijdt. Raakt uitgeput. Wordt bedreigd. Een nieuw kabinet in Nederland zoekt samenwerking, terwijl iedere partij vasthoudt aan een eigen agenda. De Amerikaanse president begint een oorlog en vraagt na de zelfverklaarde overwinning hulp van eerder gekleineerde bondgenoten uit Europa om de boel op te ruimen. En is boos als die niet mee willen doen. Zouden we een daltontraining voor staatshoofden moeten organiseren? En daltonvisitaties vanuit het waarderend perspectief van de ene democratie bij de andere? Gewoon, als critical friend langsgaan bij elkaar? Op zoek naar wat werkt en dan aanbevelingen doen die de eigen ontwikkelvraagstukken van een land verder kunnen helpen. Om te kijken of je nog wel democratisch mag heten? Kernwaarden van de democratie formuleren en als je er meer dan twee onvoldoende heb, gaat je bordje democratie -tijdelijk- van de gevel? Gedachte-experimenten, altijd leuk en goed voor een opdracht in de klas. Ik weet wat ik van de week ga doen, met 4V Grieks: “wat zouden de kernwaarden van de Griekse democratie zijn geweest en welke zouden dat nu (moeten) zijn?” Democratie en dalton. Mooi wel. En wedden dat er dan weer een aantal nieuwe oud-leerlingen over een paar jaar op de lokale kieslijsten staan?

Elvira van den Hoek