De takencommissie

Luna van Kasteren, Raisa Roca, Ivan Kochurov en Melle Kramer *)

In onze groep 6 hebben wij een takencommissie. We hebben daar met z’n vieren voor gesolliciteerd en tot aan de voorjaarsvakantie vormen wij in de klas de commissie die de taken en maatjesopdrachten onder de leerlingen verdeelt. In dit artikel vertellen we hoe dat in zijn werk gaat.

DKC de Kleine Kapitein

Wij zijn Melle Kramer, Luna van Kasteren, Raisa Roca en Ivan Kochurov en we zitten in groep 6 van DKC de Kleine Kapitein in Amsterdam. Juf Iris is een van onze leraren en zij heeft het idee van de takencommissie bedacht.

Vreedzame school

We werken op onze school met een programma dat De Vreedzame School heet. De bedoeling daarvan is dat we beter met elkaar om leren gaan en dat we het in de klas en op school samen leuk met elkaar hebben. We lossen soms zelf ruzietjes op en leren verantwoordelijkheid te dragen, niet alleen voor onszelf maar voor de hele klas.

Daarvoor debatteren we bijvoorbeeld in de kring over allerlei soorten stellingen. Voor de kerstvakantie ging het er bijvoorbeeld over of we op school de schoolboeken zouden moeten vervangen door computers. Daar kan iedereen natuurlijk een mening over hebben, maar het is wel de bedoeling dat je leert vertellen waarom je dat vindt.

In groepsvergaderingen leren we in de klas ook vergaderen. Je moet duidelijk kunnen vertellen wat je vindt en waarom je dat vindt, maar we leren ook om goed naar elkaar te luisteren.

Zulke vergaderingen moeten natuurlijk wel ergens over gaan. Zo spraken we een keer over groepsregels en over hoe we allerlei taken in de klas eerlijk zouden kunnen verdelen.

Over dat verdelen van taken wordt soms best wel gemopperd. Kinderen zijn lang niet altijd blij als juf beslist dat je met iemand uit de klas samen een taak moet doen, waar je niet zo goed mee kan samenwerken, of met iemand die je niet zo leuk vindt. We snappen best wel dat je niet met iedereen vriend hoeft te zijn, maar je moet wel leren om met iedereen samen te werken.

De takencommissie past bij dalton

Juf Iris kwam toen op het idee dat de klas ook zelf de taken zou kunnen verdelen. Dus stelde ze voor een commissie in te stellen. Zij hoefde dan niet meer zelf de taken te bedenken en de groepjes in te delen. Leerlingen kunnen ook zelf wel de lijst met klassentaken eerlijk verdelen en zelf nieuwe taken bedenken.

“Dat past natuurlijk goed bij dalton”, vertelt Raisa. “Het gaat bij dalton namelijk om zelfstandig worden.” “En ook om verantwoordelijkheid te leren dragen”, vult Melle aan. “En dat oefen je natuurlijk het liefst in het echt, zoals wanneer je in de takencommissie gaat zitten”, zegt Luna. “Dus hebben wij allemaal gesolliciteerd!” lacht Ivan.

Solliciteren

Het was de eerste keer dat wij alle vier voor het echt een sollicitatieformulier hebben ingevuld. “Dat hebben we wel eens voor een lesje uit de taalmethode moeten doen,” zegt Raisa, “maar dan doe je 20 minuten je best en daarna wordt je brief weggegooid. Je hebt dan nergens in het echt voor gesolliciteerd en niemand die dan leest wat je geschreven hebt!” “Dat vinden we niet leuk,” geeft Ivan aan. “Nu was het best spannend”, bekent Luna. “Je weet dat juf Iris nu de formulieren echt bekijkt en leest wat je in het sollicitatieformulier geschreven hebt. En als je weet dat het gelezen wordt, doe je extra je best.” “Bovendien wilden we alle vier graag in de takencommissie,” vult Melle aan.

Het is de bedoeling dat alle kinderen die dat willen, een keer in de takencommissie komen. Sommige kinderen zijn al geweest, maar je moet wel echt solliciteren om erin te komen. Nu waren er elf sollicitaties. Juf moest dus echt wel kiezen. We vonden het best een beetje spannend of we uitgekozen zouden worden. Maar als je het graag wilt, doe je wel extra je best bij het schrijven.

Er waren meer kinderen die het formulier ingevuld hadden, maar wij zijn uitgekozen. Wij zijn dus tot aan de voorjaarsvakantie de takencommissie. “Ik had niet verwacht dat ik uitgekozen zou worden”, zegt Luna. “Ik wilde het graag, maar ik wist niet of mijn sollicitatie goed genoeg was.”

Allerlei soorten taken verdelen

Als je er goed over nadenkt, zijn er in de klas allerlei taken te doen. Dat zijn dan taken in de klas, niet de leertaken die we natuurlijk ook allemaal hebben. Denk maar eens aan: het legen van de puntenslijper, de gangencheck, opruimtaken als de oudpapierbak legen, de Chromebooks in de kar doen. We hadden al allerlei taken in de klas, maar als takencommissie hebben we ook nieuwe bedacht. We voegen tijdens de vergadering dus ook wel taken toe, zoals de stiltekapitein. Die zorgt ervoor dat er op de gang een stille rij gevormd wordt om naar buiten te gaan.

In de vergadering van de takencommissie hebben we het ook over wie met wie moet samenwerken. Soms is het niet handig om vriendjes en vriendinnetjes samen te laten werken. Dan wordt er alleen maar gelachen en gekeet. Vrienden gaan dan alleen maar stoer met elkaar doen. Soms is het ook handig om kinderen aan elkaar te koppelen, die elkaar dan beter leren kennen en elkaar misschien ook wel wat leuker gaan vinden. Maar kinderen samen iets laten doen als ze elkaar haten, is ook weer niet goed.

De klas verwacht van ons dat we ze goed indelen. We vergaderen elke week tot aan de voorjaarsvakantie. De commissie verandert na elke vakantie. De maatjes kiezen we steeds voor twee weken. Daarna veranderen de maatjes weer en zijn er soms ook nieuwe taken te verdelen.

We hebben in de klas een brievenbus. Die wordt wel gebruikt voor als iemand een goed idee heeft, of iets wil weten, maar die kunnen we ook gebruiken voor het bedenken van nieuwe taken. Als je dan een briefje schrijft aan de takencommissie, komt die bij ons op de agenda van de vergadering.

Samenwerken

Samenwerken doen we in de klas natuurlijk niet alleen bij de taakjes van het takenbord. We doen ook wel groepswerk en we hebben ook maatjestaken. Dan oefen je samen bijvoorbeeld de taalwoorden of doe je het keersommenbordspel, of het reuze bord kaas-en-eieren voor het leren spellen. Rekenen, spelling, taal en begrijpend lezen zijn vakken die we veel samen doen.

En soms moet je ook hulp vragen. Dat doe je dan eerst aan je tafelgroep en bij je maatje. Maatjestaken mag je alleen uitvoeren als het stoplicht op groen staat. Dan mag je fluisteren. Bij oranje mag je alleen in je tafelgroepje wat vragen en bij rood moet je gewoon doorwerken.

Een takencommissie voor de hele school?

Luna, Raisa, Ivan en Melle denken dat ook andere groepen op school wel een takencommissie in kunnen stellen. “Misschien zijn de kinderen van de groepen 1 en 2 nog wel te jong om taken te verdelen, maar in de andere groepen moet het best ook kunnen”, stelt Raisa. Het is misschien zelfs wel een idee om een takencommissie voor de hele school in te stellen, denkt Ivan. “Maar is het dan niet lastig als jongere kinderen oudere kinderen een opdracht moeten geven?”, vraagt Luna zich af. Daar moeten ze met z’n vieren nog eens over nadenken. “Misschien moeten we het idee eens aankaarten in de leerlingenraad”, zegt Melle. “Misschien kan dat in ieder geval wel in de bovenbouw!”

Er zijn op school wel taken die voor de hele school gelden. Zo zijn er kinderen uit de bovenbouw die jongere kinderen helpen bij het lezen. En er zijn ook mediatoren. Die helpen als er een conflict is, bijvoorbeeld bij het buitenspelen.

En de taken thuis?

De kinderen lachen: “Thuis hebben we geen takencommissie”, zegt Luna. “En ook geen taakbord”, grinnikt Ivan. Thuis zeggen de ouders wel wat je moet doen, net zoals juf dat vroeger deed. We moeten thuis best ook wel verschillende dingen doen. “Ik moet wel eens mijn eigen kamer opruimen”, zegt Raisa. “En ook na het eten wel de tafel opruimen”, vullen de anderen aan.

*) Luna van Kasteren, Raisa Roca, Ivan Kochurov en Melle Kramer zijn leerlingen van groep 6 van DKC de Kleine Kapitein in Amsterdam.

Van Kasteren, Roca, Kochurov,& Kramer (2026). De takencommissie. DaltonVisie14(1).